INTERNATIONALE IMPACT

Normen voor mechanische koppelingen bundelen

Ernst van der Stok (Kiwa Technology) - Voormalig voorzitter van ISO/TC138/SC4/WG1 en projectleider van ISO 17885

Water- en gasdistributiesystemen moeten jarenlang veilig, betrouwbaar en tegen zo laag mogelijke kosten functioneren. De kwaliteitsbepalende aspecten hiervan zijn vastgelegd in normen en richtlijnen. Deze normen moeten ervoor zorgen dat alles niet alleen past, maar ook een veilig, doelmatig en kosteneffectief leidingsysteem oplevert. Kiwa Technology zit namens de Nederlandse gasnetbeheerders in verschillende internationale normcommissies.

Hierbij is het belangrijk dat de nieuw ontwikkelde normen goed aansluiten bij de nationale regelgeving, zodat de Nederlandse gasnetbeheerders in de toekomst zo min mogelijk worden gedwongen om kostbaar te investeren in hun infrastructuur.

Scala aan testmethoden

Een voorbeeld van dit werk is te vinden in een geharmoniseerde norm voor mechanische fittingen. In 2005 werd na een stemming duidelijk dat de gasnormen voor mechanische fittingen moesten worden herzien. Toen is ook besloten om te inventariseren welke normen eigenlijk betrekking hadden op mechanische fittingen en ook naar welke functionele testen deze verwezen. Dit leverde een enorme tabel op; zowel gas-, als water-, als afvalwaternormen stellen eisen aan mechanische koppelingen. Sommigen omschrijven alleen metalen als koppelingen, sommige juist de kunststofsoorten. De ene norm omschrijft alleen PE buizen, de andere norm ging juist over multi-layer buizen. Er was dan ook een enorm scala aan testmethoden waar naar werd verwezen.

Eén norm voor mechanische koppelingen

Het mag duidelijk zijn dat het voor de fabrikanten van mechanische koppelingen zeer voordelig was als er één norm zou zijn, zodat ook het aantal testen flink werd gereduceerd. Als vertegenwoordiger van de eindgebruikers (de netbeheerders) was er uiteraard de taak om kritisch te blijven op de kwaliteitseisen, zodat bij het harmoniseren dit niet (on)bedoeld werd verlaagd. Het bleek een zeer complexe opgave.

Diverse materialen

In 2015, na ongeveer 10 jaar intensieve samenwerking tussen partijen uit de gas- en waterwereld, is ISO 17885 gepubliceerd. Dit is de directe opvolger van ISO 10838 (mechanische koppelingen voor gas) en ISO 14236 (mechanische koppelingen voor water). Deze norm geldt voor mechanische koppelingen voor kunststof leidingsystemen onder druk voor gas, water, afvalwater, irrigatie en industriële applicaties. De norm is veel breder opgezet, omdat het materiaal voor de koppeling nu zeer divers mag zijn (zowel kunststof als metaal). Tevens zijn alle testen geharmoniseerd voor alle toegepaste kunststof leidingmaterialen.

Optimalisatieslag

Het is een grote optimalisatieslag geweest, zonder in te boeten op de kwaliteit van de mechanische fittingen. Daarbij geeft de norm mogelijkheden tot het gebruik van relatief onconventionele materialen, waarbij dezelfde (strikte) testen moeten worden uitgevoerd. Deze norm is dan ook tot stand gekomen door de inbreng van vele experts met van verschillende disciplines. De bijdrage van iedereen in de keten (fabrikant, leverancier, eindgebruiker en testinstituten) is dan ook zeer belangrijk geweest om tot dit resultaat te komen.

Bekijk hier de projecten en normalisatieinitiatieven op het gebied van water.

DEEL DIT VERHAAL